گل سرخ - فواید شیردهی برای مادر و نوزاد

فواید شیردهی برای مادر و نوزاد

شیر مادر درد کودک را دواست

نعمتی ارزنده از سوی خداست

تا گل انسان به هم آمیختنــد

عشق را در شیر مادر ریختند

تا صمیمیت قرین شیر شد

مهر مادر رفت و عالمگیر شد

مهر مادر رهنمای راه توست

شیر مادر اولین همراه توست

مهر مادر طفل را یاری کند

شیر مادر رفع بیماری کند

مهر مادر با صفا چون گلشن است

شیر مادر ضامن جان وتن است

دور می سازد بلا را از وجود

تاب و قدرت می دهد برتار و پود

زندگی باغ است و کودک حاصل است

مادری ، با شیر دادن کامل است

مزایای شیردهی مادر دارای دو بعد است ، یکی برای شیرخوار و دیگری برای خود مادر.

فواید شیر مادر برای نوزاد

کلستروم یا آغوز از روز اول تا روز پنجم زایمان ترشح می شود . آغوز در مقایسه با شیر ، حاوی مقدار بیشتری پروتئین و املاح و مقدار کمتری قند و چربی می باشد . وجود آنتی بادیها در آغوز بسیار آشکار است . آنتی بادی ماده ای است که برای مقابله با عوامل بیماری زا در بدن ترشح می شود . به همین علت است که تأکید فراوانی بر تغذیه با آغوز شده است چرا که ایمنی بدن نوزاد را بالا می برد . البته در شیر هم مقدار زیادی آنتی بادی وجود دارد .
به دلیل وجود آنتی بادی در آغوز و شیر مادر ، نوزادان شیر مادر خوار کمتر به اسهال و استفراغ ، عفونتهای گوارشی ، ادراری و گوش ، بیماری های تنفسی و مننژیت مبتلا می شوند . کلاً چنین کودکانی ، در سال اول تولدشان کمتر از شیر خشک خواران بیمار می شوند ، و در صورت ابتلا ، شدت این بیماریها کمتر است . الته نقش محافظتی شیر مادر درشیر زنان جوان بیشتر از شیر زنان مسن تر می باشد .
پس از حدود 5 روز ، آغوز به تدریج به شیر تبدیل می شود . اجزای اصلی شیرمادر شامل پروتئین ، قند ، آب و چربی می باشد . جالب است بدانید که پروتئین های موجود در شیر مادر ، پروتئین هایی هستند کاملاً بی نظیر که مشابهی در جای دیگر ندارند .
همه می دانند که شیر مادر کامل ترین غذا برای نوزاد می باشد . اما مطلب دیگری که شاید ندانید این است که مواد مغذی آن نسبت به سن نوزاد و نیازهای او تغییر می کند . بدین معنی که شیر نوزاد یک ماهه با شیر نوزاد 6 ماهه از نظر کیفیت تفاوت دارد .همچنین طعم شیر مادر ، در یک وعده تغذیه ، از اول تا آخر یکسان نیست بطوری که در اول شیرین تر و محتوی آب بیشتری است تا اشتهای نوزاد برانگیخته شود ، سپس پروتئین و چربی بیشتری دارد تا نوزاد سیر شود . به همین علت هم هست که تأکید می شود نوزاد حتماً همۀ شیر یک پستان را بخورد و اگر از هر دو پستان فقط شیر ابتدایی را بخورد ، از منبع غنی پروتئین و چربی محروم می ماند .
شیر مادر کمتر باعث چاقی بیش از حد شیرخوار می شود ، شاید به همان دلیل طعم آن در یک وعده شیر دهی باشد . چون نوزاد با مصرف میزان کافی شیر ، سیر می شود ، در حالی که شیر خشک و یا گاو ، طعم یکسانی از اول تا آخر شیشه دارد و بنابراین ممکن است شیر خوار بیش از نیازش شیر بخورد و باعث چاقی او شود .
شیر مادر می تواند از عقب ماندگی های ذهنی ناشی از کم کاری مادر زادی تیروئید جلوگیری نماید .
همۀ پزشکان و محققان اتفاق نظر دارند که شیر مادر آسان تر از شیر گاو هضم می شود ( هر چه باشد شیر گاو برای گوساله خلق شده !)
شیر مادر رایگان و در عین حال استریل ( بدون میکروب ) می باشد و همیشه و همه جا و همه حال با حرارت مطلوب در دسترس می باشد . این مزیت شیر مادر در کشورهای در حال توسعه و با شرایط مشکل اقتصادی بسیار حائز اهمیت است .
آهن و پروتئین شیر مادر کمتر از شیر گاو است اما نوع آنها در شیر مادر راحت تر هضم می شود و برای شیرخوار مفیدتر است . چربی هر دو شیر تقریباً یکسان است ولی باز هضم چربی شیر مادر راحت تر هضم می شود .
هیچ نوزادی به شیر مادر حساسیت یا آلرژی ندارد . ممکن است مواد غذایی که مادر خورده باشد و از طریق شیر به نوزاد رسیده ، باعث آلرژی شود ولی خود شیر مادر حساسیت زا نیست . در حالی که شیر گاو می تواند حساسیت شدید و حتی کشنده نیز ایجاد کند .
مدفوع شیر مادر خواران بوی بهتری نسبت به شیر خشک خواران دارد و کمتر باعث سوختگی پای شیر خوار می شود .
شیر مادر حاوی نمک یا سیدیم کمتری نسبت به شیر گاو می باشد و بنابراین برای کلیه های نارس نوزادان مفید تر است . کلاً توازن شیر مادر بهتر است .
شیر مادر بی خطر است یعنی احتمال فساد و آلودگی ندارد ، تا وقتی که در پستان است که به هیچ وجه فاسد نمی شود و اگر هم آن را بدوشید ، می توانید به مدت 10 ساعت در هوای اطاق نگهداری نمایید ، بدون این که فاسد شود . همچنین می توانید آنرا به مدت 8-5 روز در یخچال نگهداری نمایید ، در جایخی 4-3 ماه و در فریزربه مدت 6 ماه . برای استفادۀ مجدد از شیر یخ زده ، باید آنرا در یک ظرف آب گرم قرار داد و پس از 20-15 دقیقه آماده مصرف می باشد .
به علت این که مکیدن پستان نیرو و تلاش بیشتری را نسبت به مکیدن سر پستانک شیشه می طلبد ، فک و دندان های شیرمادر خواران قوی تر از شیر خشک خواران می باشد .
افرادی که شیر مادر خورده اند دارای بهرۀ هوشی بیشتری نسبت به شیر خشک خواران می باشند .
تکامل بینایی ، تکلم و راه افتادن کودکان شیر مادر خوار سریع تر از شیر خشک خواران می باشد و این قبیل کودکان از تعادل روانی مناسب تری برخوردارند .
نوزادانی که شیر مادر تغذیه کرده اند ، در بزرگسالی کمتر به بیماری های : چاقی ، مرگ ناگهانی نوزاد ، سرطان غدد لنفاوی ، التهاب روده ها و بیماری های قلبی و کبدی.

فواید شیر دهی برای مادر

1. شیر دادن در روزهای اول باعث جمع شدن زودتر رحم پس از زایمان و در نتیجه کمتر شدن خونریزی می شود. بدین معنی که زنان شیرده زودتر از غیر شیرده پاک می شوند .

2. شیر دادن در بازگشت اندام مادر به حالت اولیه کمک می کند چون شیردهی باعث مصرف 500 کالری در روز می شود .

3. شیردهی می تواند مادر را برعلیه سرطان تخمدان و پستان ، نرمی استخوان و MS ( مولتیل اسکلروزیس ) محافظت کند . ( البته نقش حفاظتی در مورد سرطانهای پستان قبل از یایسگی است و فعلاً به نظر نمی رسد که شیر دهی نقشی در مورد جلوگیری از سرطان های پستان پس از یایسگی داشته باشد ) .

4. یکی دیگر از مزایای شیردهی برای مادر ، تنظیم خانواده می باشد . بسیاری از خانم ها تا وقتی که شیر می دهند ، عادت ماهیانه ندارند و بنابراین باردار هم نمی شوند . البته باید دقت کرد که این یک روش مطمئن نمی باشد و بهتر است یک روش جلوگیری دیگری نیز به کمک گرفت . چون تخمک گذاری قبل از وقوع خونریزی ماهیانه رخ می دهد ، بنابراین شما نمی دانید که این ماه تخمک گذاری داشته اید یا نه ، اگر داشته اید احتمال حاملگی نیز دارید و چون تا قاعده نشوید نمی دانید ، پس قبل از وقوع قاعدگی احتمال دارد شما حامله شوید پس مراقب باشید !!!

5. زنان می توانند شیر دادن را به عنوان یک برتری بر مردان بدانند و نقش خود را در تغذیه و پرورش کودک پر بها تلقی کنند .

6. با وجود مشکلات اقتصادی در کشورمان ، شیردهی می تواند یک بار سنگین هزینه شیر خشک را از دوش خانواده و دولت بردارد و بدین ترتیب در پیشرفت اقتصادی خانواده و جامعه نقش داشته باشد .

مسأله مهمی که در امر شیر دهی مؤثر است تغذیه مادر می باشد . هر چه تغذیه او غنی از ویتامین باشد ، شیر او نیز غنی از ویتامین می شود ( بقیۀ مواد تقریباً بدون ارتباط با تغذیه مادر در شیر او وجود دارند ) . اما نکته که باید بدون غرض مطرح کرد اینست که شیر مادر ویتامین K ندارد . به همین علت هم هست که در بسیاری از بیمارستان ها ، در همان روز اول تولد ، ویتامین K به نوزاد تزریق می کنند تا از بروز اختلالات انعقادی و احیاناً خونریزی از محل بند ناف جلوگیری شود ( البته ویتامین K به طور عادی از چند روز پس از تولد ، در روده های نوزاد ساخته می شود ) . ویتامین D شیر مادر و شیر گاو ، هر دو ، کم است به همین علت قرار دادن نوزاد در برابر نور مستقیم خورشید اهمیت بسزایی در ساختن ویتامین D مورد نیاز او دارد .

مادران شیرده باید توجه فراوانی به داروهایی که مصرف می کنند داشته باشند . بسیاری از داروها در شیر مادر وارد می شوند و از آن طریق به بدن نوزاد می رسند و می توانند برای او مضر باشند . توجه داشته باشید که هر گاه به پزشکی مراجعه می کنید حتماً شیر دادنتان را تذکر دهید . خودتان هم به هیچ وجه خودسرانه دارو مصرف نکنید .

+نوشته شده در دوشنبه 1 تیر1388ساعت13:45توسط فاطمه |