شش هفتۀ اول پس از زایمان را دوران نفاسی می نامند . معمولاً سه چهار روز اول خونریزی روشن ، مانند دوران قاعدگی ، خواهید داشت ( البته گاهی سنگین تر از آن می باشد ) میزان و مدت خونریزی در افراد مختلف متفاوت است . این خونریزی ، به مرور کمتر می شود و به شکل ترشح صورتی رنگ و یا قهوه ای رنگ تبدیل می شود . شیر دادن از پستان و یا مصرف نوعی دارو می تواند از طریق انقلاض رحم ، خونرریزی را کمتر کند .

• در موارد زیر ممکن است خونریزی بیشتری وجود داشته باشد که امری کاملاً طبیعی است ( البته احتیاج به درمان هم دارد ):

1. یک زایمان طولانی و خسته کننده 
2. یک زایمان با دستگاه ( واکیوم یا فورسپس)
3. رحم خیلی بزرگ به علت حاملگی چند قلویی ، جنین درشت و یا مایع بیش از حد کیسۀ آب 
4. قرار گرفتن جفت در منطقۀ غیر عادی رحم و یا جدا شدن زودرس جفت 
5. وجود غدۀ فیبروم
6. ضعف شدید مادر در موقع زایمان به علت کم خونی ، پره اکلامسپی ( بالا بودن فشار خون در دوران بارداری ) و یا خستگی شدید 

• در موارد زیر نیز خونریزی بیشتر از نرمال دیده می شود که احتیاج به درمان فوری دارد :

1. پارگی مجرای زایمانی 
2. باقی ماندن قسمت هایی از جفت در رحم ( که معمولاً خونریزی یک یا دو هفته پس از زایمان شروع می شود )
3. خونریزی داخلی ( که بسیار خطرناک است )
4. عفونت

• در صورت وجود هر یک از علایم زیر در دوران نفاسی ، فوراً به ماما یا پزشکتان مراجعه کنید :

1. خونریزی که بیش از یک نوار بهداشتی در ساعت را آغشته به خون می کند و این حالت برای چند ساعت ادامه داشته باشد .
2. خونریزی زیاد و روشن پس از روز چهارم زایمان .
3. خونریزی با بوی بد ( این خونریزی نیز باید بوی خونریزی قاعدگی را داشته باشد ) .
4. دفع لخته های بزرگ با خونریزی .
5. درد و ناراحتی در زیر دل پس از چند روز اول زایمان .
6. تب برای مدت بیشتر از یک روز 

علاوه بر خونریزی ، دوران پس از زایمان احتمالاً با کمی درد در ناحیه شکم و زیر دل همراه است ( مخصوصاً اگر سزارین شده باشید ) که امری کاملاً طبیعی است و معمولاً با مسکن برطرف می شود اما با این حال آن را به ماما یا پزشکتان اطلاع دهید . درد ناحیه پرینه ( عضلات کف لگن ) نیز طبیعی است ، حتی اگر اپیزیاتومی ( بخیه ) هم نشده باشید . اگر هم اپیزیاتومی شده باشید که حتماً مقداری درد در ناحیۀ آن وجود دارد . در صورتی که برای شما هم اپیزیاتومی صورت گرفته رعایت نکات زیر در کاهش درد و ناراحتی ناشی از آن و جلوگیری از عفونت بخیه ها مؤثر می باشد :

 اسپری یا ژل بی حسی بر روی بخیه ها بمالید .
 کمپرس گرم بر روی بخیه ها قرار دهید و یا در وان آب گرم بنشینید . ( به کار بردن ساولن و بتادین معمولاً لزومی ندارد ) برخی از افراد از کمپرس یخ بیشتر سود می برند .
 به پشت بخوابید ، پاهایتان را باز کنید و یک چراغ مطالعه روبروی محل بخیه ها قرار دهید . ( مواظب باشید خیلی نزدیک نباشد که باعث سوختگی شود ) روی پاهایتان را ملافه ای بکشید تا هم محفوظ باشید و هم گرما به هدر نرود ، این کار هم جوش خوردن بخیه ها را تسریع می کند و هم درد آن را کمتر می نماید .
 از ایجاد کشش بر روی عضلات ناحیۀ بخیه شده جلوگیری نمایید . هنگام نشستن ابتدا عضلات باسنتان را منقبض کنید و بر روی یک مبل یا تشک نرم ، بطور یکنواخت بنشینید چرا که متمایل شدن به یک طرف در هنگام نشستن می تواند باعث کشش روی بخیه ها شود . هر چه می توانید کمتر سرپا بنشینید .
 از یبوست دوری کنید ( با خوردن غذاهای ملین و یا با استفاده از داروهای ملین ، البته با دستور ماما یا پزشکتان ) .
 رعایت بهداشت مهمترین مسأله در جلوگیری از عفونت محل بخیه ها می باشد . شستشوی مرتب با آب گرم مخصوصاً پس از ادرار و اجابت مزاج یک امر بسیار مهم است . مرتب نوار بهداشتی را عوض کنید ( حداقل هر 6-4 ساعت یکبار ) .
 در صورتی که درد شدید و یا تب وجود دارد و یا از محل بخیه ها مایعی تراوش می شود حتماً به ماما یا پزشکتان مراجعه نمایید .

یاد آوری نکاتی چند در مورد بخیه های محل سزارین

 محل برش سزارین معمولاً3-2 هفته ای درد دارد . با این حال اگر دردتان خیلی شدید بود و یا همراه با تب بود حتماً به پزشکتان مراجعه کنید .
 بخیه های محل سزارین باید تا موقع کشیدن و یا جذب شدن آنها ( اگر از نوع قابل جذب باشند ) خشک نگهداری شوند . برای یک حمام واقعی و کامل باید 6-4 روزی صبر کنید ولی تا آن موقع ، با دستور پزشکتان ، می توانید دوش مختصری بگیرید .
 ممکن است از محل بخیه هایتان یک ترشح شفافی به بیرون تراوش شود . این مسأله هم معمولاً طبیعی است با این حال آن را به پزشکتان اطلاع دهید .

 علایم عفونت محل سزارین عبارتند از : محل بخیه ها دائم دردناک است ، قرمز روشن می شود و مایع از آن تراوش می شود ( به هر رنگی ) و تب . اگر این علایم را دارید فوراً به پزشکتان مراجعه کنید .
 اغلب خانم هایی که تحت عمل سزارین قرار گرفته اند ، معمولاً پس از 4 هفته عاری از درد می شوند ولی قاعدتاً تا 7-6 هفته کاملاً بهبودی می یابند .
 بسیاری از خانمهایی که سزارین شده اند اظهار می دارند که تا مدتها و حتی سالها بخیه های داخلی را احساس می کنند و یا یک احساس سوزشی در داخل شکم دارند . این مسأله هم طبیعی است .

برخی از خانم ها تا 24 ساعت پس از زایمان ( مخصوصاً طبیعی ) مشکل دفع ادرار دارند . برخی اصلاً احساس دفع ندارند ، عده ای احساس دفع فوری ادرار دارند اما قادر به آن نیستنـــد ودر نهایت بعضی هم ادرار می کنند ولی همراه با درد و سوزش . اما باید بدانید که هر چه قدر هم مشکل باشد باید تا 8-6 ساعت پس از زایمان حتماً ادرار کنید ( برای جلوگیری از عفونت مجاری ادراری ، و بازگشت قوام عضلات مثانه و همچنین کم کردن خونریزی رحمی ) .
بنابراین اگر تا 8 ساعت پس از زایمان هنوز دفع ادرار نداشته اید احتمالاً برای شما سوند ادراری گذاشته می شود . برای این که این مشکلات برای شما پیش نیاید ، نکات زیر را رعایت کنید :
1. قدم بزنید .
2. در صورتی که مجبور به استفاده از لگن هستید ، از پرستار بخواهید آن را گرم کند ( اگر فلزی است ) و مقداری آب گرم روی دستگاه تناسلی بریزید تا ادرار کردن را تحریک کند .
3. در صورتی که وجود پرستار در اطاق برای شما ناراحت کننده است ، از او بخواهید شما را تنها بگذارد تا بتوانید ادرار کنید ( بسیاری از افراد نمی توانند در حضور دیگران ادرار کنند).
4. می توانید با استفاده از کمپرس آب گرم ، ناحیه را گرم کنیدو یا با کمپرس یخ آن را سرد کنید . برخی با گرما ادرار می کند ، یرخی با سرما .
5. شیر آب را باز کنید . جریان شیر آب ، ادرار کردن را نحریک می کند .

در صورتی که پس از 24 ساعت بعد از زایمان هنوز مشکل ادراری دارید ، ممکن است عفونت مجرای ادراری به وجود آمده باشد ، علائم آن عبارتند از :

 درد یا سوزش هنگام ادرار کردن .
 تکرر و دستپاچگی در دفع ادرار .
 دفع مقدار کم ادرار .
 تب

در این صورت حتماً به ماما یا پزشکتان مراجعه کنید .

عده ای از خانم ها تا چند روز پس از زایمان دفع مدفوع ندارند . برخی از ترس با ز شدن بخیه ها یشان می ترسند زور بزنند. باید اطمینان داد که دفع مدفوع باعث باز شدن بخیه ها نمی شود . میوه جات و سبزیجات تازه و غلات مصرف کنید . سیب ، کشمش و برگ هلو و انجیر می تواند دفع مدفوع را راحت تر کند . مصرف زیاد مایعات را فراموش نکنید و حتماً راه بروید . بزودی فعالیت روده هایتان به حالت عادی برمی گردد . اما اگر دچار مشکل شدید ، حتماً به ماما یا پزشکتان اطلاع دهید ، شاید احتیاج به مصرف دارو داشته باشید . دفع گاز در خانم هایی که سزارین شده اند یک مسأله ای بسیار مهم است چرا که فقدان آن می تواند نشانۀ انسداد فلجی روده ها باشد .
برخی خانم ها در دوران نفاسی تعریق زیادی دارند . البته تعریق در این دوره یک مسأله طبیعی است و برای دفع مایعات اضافه شده دوران بارداری صورت می گیرد . باید توجه کنید که حتماً مقدار کافی آب و مایعات مصرف کنید ، مخصوصاً اگر شیر می دهید . البته اگر تعریقتان با تب همراه است حتماًً به ماما یا پزشکتان گزارش دهید .
احتقان و درد پستان ها هم امری طبیعی است . خوشبختانه امروزه تب نفاسی یک پدیدۀ نادری است اما با این حال در صورتی که در سه هفتۀ اول دورۀ پس از زایمان دچار تب شدید ( حتی اگر همراه با علائم سرماخوردگی باشد ) حتماً به ماما یا پزشکتان مراجعه نمایید تا تشخیص تب نفاسی صورت گیرد . در تب نفاسی علاوه بر تب معمولاً درد زیر دل و گاهی ترشح بد بوی رحمی وجود دارد . 
حدود 50% خانم ها در هفتۀ اول پس از زایمان دچار نوعی افسردگی می شوند . علت اصلی آن میزان هورمون هاست و امری کاملاً طبیعی است و به مرور بر طرف می شود . با این حال با آن مقابله کنید و روحیۀ خودتان را از دست ندهید . بهترین کاری که می توانید انجام دهید استراحت ، ورزش و لذت بردن از نوزاد تازه وارد می باشد . این روزها ( دورۀ نفاسی ) را بیشتر صرف رسیدگی به نوزادتان نمایید .

" به امید سلامت هر دو شما "

آمار وبلاگ

کاربران آنلاین:
بازديدها :