روش های دیگردر تنظیم خانواده طبیعی
اولین قاعدگی و نوجوانی
اولین قاعدگی در یک دختر ، هنگامی روی می دهد که بدن ، سیستم عصبی مرکزی و غدد آندوکرینی Endocrine Gland) غدد مترشه داخلی ، اعضایی که مواردی را به داخل خون یا لنف ترشح می کنند ، که این اثر خاص روی عضو دیگر دارند. ) وی به اندازۀ کافی بلوغ یافته و تخمدان های وی فعالیت خود را شروع نمایند . این واقعه معمولاً در سنین 11تا 14 سالگی روی میدهد . سن واقعی شروع قاعدگی به وضعیت سلامتی و تغذیه دختر و فاکتورهای ژنتیک بستگی دارد . در غالب موارد ، اولین دوره های قاعدگی بدون تخمک گذاری صورت می گیرد و در تمام طول دوره ، دختر نازا است و در این مدت فواصل قاعدگی نیز نامنظم می باشد . معمولاً 1 تا 3 سال طول می کشد تا دوره قاعدگی یک دختر منظم شود و توأم با تخمک گذاری باشد . دادن اطلاعات کافی پیرامون تغییرات فیزیکی و روحی همراه با قاعدگی و نیز تغییراتی که در حین بلوغ روی می دهد و اطلاعات در مورد باروری ، از مواردی است که نوجوان و والدین او باید در جریان قرار گیرند و در صورت اقتضاء موقعیت ، می توان روشهای تنظیم خانواده را به خانم نوجوان آموزش داد .
مادران شیرده
شیردهی یک روش طبیعی تنظیم خانواده یا تعویق انداختن قاعدگی برای فاصله گذاری بین بارداری هاست . در ممالکی که سیستم های تنظیم خانواده به طور کامل گسترش نیافته اند ، در غالب موارد این طریق تنها راه جلوگیری از بارداری است ، مادران شیرده اعم از اینکه تنها شیر خود را به نوزاد بدهند یا از غذای کمکی استفاده کنند ، می توانند از طرق طبیعی جهت مشخص نمودن روزهای زایایی سیکل خود استفاده نمایند تا درجۀ اطمینان خود را نسبت به جلوگیری از بارداری افزایش دهند .
به طور کلی و برای جلوگیری مطمئن از بارداری مجدد باید متذکر شد که، به هنگام شیردهی در تمام روزهایی که ترشح در گردن رحم احساس می شود ، امکان بارداری مجدد وجود دارد و هر نزدیکی تا 4 روز بعد از ناپدید شدن ترشحات باید به تعویق بیفتد . با ترشح بیشتر موکوس ، از دمای بدن جهت مشخص نمودن برگشت زایایی نیز می توان استفاده کرد .
در بیشتر مادران ، شروع مجدد باروری با خونریزی قاعدگی مشخص می گردد ، هر چند که تعداد کمی ، بارداری بدون خونریزی قاعدگی هم روی می دهد . از این رو علائم و نشانه های دیگر مانند خصوصیات موکوس گردن رحمی و فرم دو مرحله ای دمای بدن می توانند به عنوان ابزارهای دیگر برای تشخیص زودتر زمان زایایی استفاده شوند ، زیرا وقتی مادر شروع به استفاده از شیر یا غذای کمکی می کند و دفعات شیردادن را کم می کند ، باروری باز می گردد و چنین فردی می تواند قبل از تخمک گذاری ، ترشحات موکوس رحمی را ببیند و افزایش درجۀ حرارت بدن را در موقع تخمک گذاری احساس نماید .
نکات مهم در کار گیری روش طبیعی تنظیم خانواده (NFP)
ü تنظیم خانوادۀ طبیعی یک روش جلوگیری از بارداری است که به شرط اطلاع کافی زن و شوهر از مرحلۀ باروری می تواند به میزان 70 تا 90 درصد مؤثر باشد .
ü زنان شیرده نیز با اطلاع کافی از تغییرات بدن در هنگام شروع مرحلۀ زایایی می توانند از این روش استفاده کنند .
ü کسانی که دائماً ترشح واژینال دارند می توانند از این متد استفاده کنند ولی اجرای آن مشکل تر است . این افراد باید به افزایش ترشح موکوس رحم و آبکی شدن آن توجه کنند و همچنین با محاسبۀ درجۀ حرارت بدن فاز باروری را در خود مشخص نمایند .
ü نزدیکی کردن در هنگام قاعدگــــــی نیز می تواند منجر به بارداری شود زیرا گاهی ظهور ترشحات موکوس بعد از 6 روز از شروع قاعدگی نیز اتفاق می افتد . خونریزی هنگام تخمک گذاری نیز ممکن است منجر به خونریزی شود و بعداً تخمک گذاری انجام شود .
ü در صورت نیاز زوج به نزدیکی در مرحلۀ باروری ، لازم است از روش های دیگر مانند کاندوم ، دیافراگم یا نزدیکی منقطع استفاده شود .
نزدیکی منقطع
یکی از روش های رایج جلوگیری از بارداری نزدیکی گسیخته و منقطع است . این روش که به عنوان عزل در دین مبین اسلام نیز مورد تأیید قرار گرفته است مبتنی بر جدایی زن و مرد در هنگام انزال منی است . در این روش مرد قبل از انزال از همسرش جدا می شود و بارداری صورت نمی گیرد . بکار گیری این روش مستلزم داشتن اراده ای قوی بویژه در مرد است و همکاری زوجین را می طلبد . درصد خطای این روش نسبتاً بالاست و امکان حاملگی حدود 25% است . این روش برای زوجهای جوان که قصد بچه دار شدن ندارند ، روش مناسبی نیست ولی به هر حال بهتر از آن است که زن و شوهر از هیچ روشی استفاده نکنند .


